O Camiño de Santiago

O I Encontro Internacional en Galicia de Asociacións de Amigos do Camiño de Santiago, organizado no marco da celebración do VIII Centenario da Peregrinación de San Francisco de Asís a Compostela, unha das máis célebres peregrinacións a Santiago na Idade Media, declara que:

Na actualidade asistimos a un sorprendente renacemento do Camiño de Santiago. A peregrinación a Compostela, cunha orixe eminentemente europea e occidental redimensionar se como un fenómeno de alcance mundial, convertido nunha moderna proposta de carácter aberto, plural, para o diálogo e o encontro multicultural entre os miles e miles de peregrinos de todos os continentes que senten a inquietude de percorrer esta ruta.

Nesta revitalización da peregrinación xacobea o papel das asociacións de amigos do Camiño de Santiago, iniciado en 1950 pola Societé francesa e a partir de 1962 pola Asociación de Estella, foi esencial e protagonista. Impulsaron o mantemento do sentido espiritual do Camiño e dos seus valores universais (fraternidade, hospitalidade, solidariedade, diálogo, concordia, voluntarismo e asociacionismo xacobeo).

O movemento asociativo promoveu a investigación sobre o Camiño e a peregrinación jacobea, sinalizou miles e miles de quilómetros, recuperando vellos camiños, abrindo novas rutas...

Un traballo continuado con actividades relacionadas coa información e a difusión destes itinerarios en todos os medios de comunicación, en libros e revistas, e, nos últimos anos, a través das redes sociais que mostran a súa vitalidade e a súa poderosa capacidade de convocatoria.

Unha das principais expresións da achega do movemento asociativo foi o inxente impulso que deu á hospitalidade, creando albergues para a acollida aos peregrinos ou enviando hospitaleros voluntarios.

Continuar e impulsar a investigación do fenómeno jacobeo é vital para lograr a revalorización do Camiño e os seus valores, así como a recuperación e conservación das rutas, do seu patrimonio e ámbito natural, e do rico legado espiritual que engloba este fenómeno único no mundo.

A comunicación e difusión deste coñecemento, realizado a través de congresos, encontros, conferencias, redes sociais, raio, prensa escrita, televisión, internet -denominado o cuarto medio-, folletos, libros monográficos, revistas especializadas, boletíns de asociacións ou actas de congresos, é fundamental para a preservación e difusión do espírito peregrino, así como para a dinamización das actividades informativas, asistenciais e hospitalarias das asociacións, sen cuxo labor sería impensable comprender a dimensión ecuménica do camiño de Santiago no século XXI.

O apaixonado debate sobre acollida e hospitalidade demostra que se trata dun dos temas máis ligados á esencia do Camiño. Os miles de hospitaleros que serve voluntariamente nos albergues constitúe a outra cara da peregrinación, e é indispensables para a marcha dos peregrinos e a custodia do espírito máis auténtico da peregrinación. A todos eles debemos o noso máis sincero agradecemento. Ao mesmo tempo destacouse a relevancia fundamental da acollida en lugares tan emblemáticos como a Catedral de Santiago, cuxo sepulcro apostólico constitúe a motivación e a meta do Camiño. Para completar este aspecto fundamental, sería boa e necesaria a creación dun albergue de donativo na cidade de Santiago.

De igual modo, no ámbito das relacións das Asociacións de amigos do Camiño coas institucións, destácase a necesidade de que as Administracións públicas conten coa axuda e cooperación das Asociacións á hora de realizar proxectos e actuacións relativas ao Camiño. As asociacións son lugar de encontro para os asociados e espazos de información jacobea no máis amplo sentido do termo. As rutas jacobeas e o respecto ambiental implícito nelas poden ser utilizados para incentivar aspectos significativos como o turismo rural e a recuperación do patrimonio histórico e etnográfico.

É necesario dotar de recursos específicos ao Camiño de Santiago, co fin de coordinar actuacións, e é imprescindible a relación das Asociacións coas institucións públicas e privadas, e en especial coa Igrexa.

Os retos do presente son numerosos, en ocasións de ardua natureza, pero, non obstante, as orientacións de futuro para o asociacionismo jacobeo preséntanse moi esperanzadoras. Unha das urxencias máis importantes é mellorar o espazo físico do Camiño, contribuíndo á súa limpeza e substituíndo tramos perigosos, como estradas, por tramos seguros seguindo camiños de terra tradicionais, así como manter a unidade da sinalización, coa irrenunciable frecha amarela.

Debe coidarse a diferenza entre turismo e peregrinación, velando e respectando a especial natureza do peregrino, sobre todo a dos peregrinos de longo recorrido, cuxo peregrinar non harmoniza coa masificación nalgúns tramos e o interrogante dos 100 km para lograr a ansiada "compostela". Neste sentido debemos seguir insistindo na información, un reto asumido polas asociacións, mesmo as máis afastadas, como a australiana, editora dunha revista con artigos sobre a Compostela jacobea e as rutas de peregrinación a Santiago.

Un dos retos do presente e do futuro é lograr o relevo xeracional, integrando os mozos. É necesario sentarse sobre bases de apertura, esquecendo prexuízos grazas ao zume novo do necesario relevo xeracional. Malia tales retos o futuro é fascinante.

Por todo iso, dadas estas conclusións, podemos afirmar que na actualidade, xa en pleno século XXI, o espírito jacobeo está máis vivo que nunca, e que as Asociacións de Amigos do Camiño seguen e seguirán impulsando a defensa con decisión da peregrinación tradicional e dos seus valores universais, tales como a amizade, o diálogo, o entendemento mutuo, a concordia e o exercicio da hospitalidade co peregrino.

Desexamos que este sexa un primeiro paso para que Santiago de Compostela reafirme a súa vocación de lugar de encontro ao final do Camiño, e que estas reunións internacionais se sigan organizando cada certo tempo, ben nun lugar significado do Camiño ou na súa meta.